KADIN HANI

Türkiye Selçuklu Dönemi eseri.

Eski Konya-Akşehir yolu üzerindeki han, kitabesine göre Raziye bin Mahmut isminde bir Selçuklu melikesi tarafından 1223 yılında yaptırılmıştır (bk. Devlet Raziye Hatun*). Banisi hanıma izafeten “Kadın Hanı” olarak anılan hanın, servis mekânı yıkıldığı için bu bölümdeki birimler hakkında hiçbir bilgiye ulaşılamamaktadır.

Yapı, hem barınak hem de servis mekânından oluşan bir planda inşa edilmiştir. Tamamen yıkılan servis mekânı üzerine son dönemde bazı yeni yapılar inşa edilmiştir. Barınak ile avlu arasındaki inşaat derzi iki kısmın aşamalı olarak yapıldığına işaret etmektedir. İnşaatta, duvar ve örtüde sıralı olarak kesme traverten taşı, taç kapıda ve dış duvarlarda ise çokça devşirme malzeme kullanılmıştır. Taşların bir kısmının üstünde taşçı işaretleri bulunmaktadır.

Doğuda yer alan ön cephenin ortasındaki barınak kısmının taç kapısı sivri bir kemer açıklığından oluşmuştur. Kemer açıklığının içerisinde bir kitabe panosu ve özenli bir biçimde yerleştirilmiş devşirme malzemeler görülmektedir.

Barınak bölümü, boyuna düzenlenen ve ortadaki daha geniş ve yüksek olan üç sahına bölünmüştür. Sahınları birbirinden ayıran destek sırasının her birinde beşer kare destek yer alır. Bu destekler hizasında, arka duvara paralel atılmış beşer kemer üst örtü tonozuna destek vermektedir.

Handa en çok dikkati devşirme malzemeler çekmektedir. Bunların birçoğunun kitabeleri hâlen üzerinde durmaktadır. Hanın cephesinde ayakta duran iki kadın kabartması dikkati çeker. Bu kabartmaların, yapının ismine kaynak oluşturduğu ileri sürülmüştür. Yapıda kullanılan Bizans Dönemi devşirme malzemeleri, muhtemelen MS IV. yüzyılda önemli bir merkez olan ve Laodikeia Katakekaumene olarak ünlenen ilçe yanındaki Lâdik’ten getirilmiş olmalıdır.

1973 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilen kervansaray, günümüzde Kadınhanı Belediyesi tarafından sergi salonu olarak kullanılmaktadır.

Kadın Hanı

OSMAN ERAVŞAR

BİBLİYOGRAFYA

  • Erdmann, 1961; 1976; Bektaş, 1999; Acun, 2007; Yavuz, 1997.